पीएम आवास योजना ग्रामीण (pm avas yojana )ग्रामीण भारतातील लोकांच्या जीवनमानाचा दर्जा सुधारण्यासाठी ग्रामीण गृहनिर्माण सहाय्य योजना ही एक अत्यंत महत्त्वपूर्ण आणि क्रांतिकारी योजना ठरली आहे. केंद्र सरकारच्या या महत्त्वाकांक्षी गृहनिर्माण योजनेचा मुख्य उद्देश हा आहे की, देशातील प्रत्येक गरीब आणि गरजू कुटुंबाला मूलभूत सुविधांसह स्वतःचे पक्के व कायमस्वरूपी घर बांधण्यासाठी आर्थिक मदत मिळावी.
या पीएम आवास योजना ग्रामीण (pm avas yojana ) चा लाभ घेणाऱ्या अर्जदारांसाठी सरकारी यादीमध्ये आपले नाव समाविष्ट झाले आहे की नाही, यावर लक्ष ठेवणे अत्यंत आवश्यक आहे. PM आवास ग्रामीण यादी 2026 च्या माध्यमातून ग्रामीण भागातील अर्जदार आता घरबसल्या ऑनलाइन तपासू शकतात की त्यांचे नाव या योजनेसाठी मंजूर झाले आहे की नाही.
पीएम आवास योजना ग्रामीण (pm avas yojana )ग्रामीण लाभार्थी यादी 2026 चा आढावा जाणून घेऊया .
पीएम आवास योजना ग्रामीण (pm avas yojana ) यादीमध्ये अशा कुटुंबांच्या नावांचा समावेश असतो, ज्यांची घर बांधणीच्या आर्थिक मदतीसाठी निवड करण्यात आली आहे. ही पीएम आवास योजना ग्रामीण (pm avas yojana ) प्रामुख्याने अशा कुटुंबांना नवीन पक्के घर बांधण्यास मदत करते जे सध्या कच्चे, मोडकळीस आलेले किंवा तात्पुरत्या स्वरूपाच्या घरांमध्ये राहत आहेत.
वर्ष 2026 च्या या नवीन यादीमध्ये चालू आर्थिक वर्ष चक्रात निवडलेल्या सर्व पात्र लाभार्थ्यांची नावे समाविष्ट करण्यात आली आहेत. या यादीत नाव असणे म्हणजे तुमच्या अर्जाला मंजुरी मिळाल्याची अधिकृत पुष्टी असते. मंजुरी मिळाल्यानंतर, घर बांधणीच्या विविध टप्प्यांनुसार आणि प्रगतीनुसार थेट लाभार्थ्यांच्या बँक खात्यात हप्त्यांच्या स्वरूपात निधी वितरित केला जातो.
तुमची लाभार्थी स्थिती (Status) कशी तपासावी?
पीएम आवास योजना ग्रामीण (pm avas yojana )अंतर्गत तुमचे नाव मंजूर झाले आहे की नाही हे तपासण्यासाठी सरकारने अत्यंत सोपी आणि पारदर्शक ऑनलाइन प्रक्रिया उपलब्ध करून दिली आहे. तुम्ही खालील तीन वेगवेगळ्या पद्धतींचा वापर करून तुमची स्थिती तपासू शकता:
रजिस्ट्रेशन नंबरद्वारे शोधणे
जर तुमच्याकडे अर्ज करताना मिळालेला नोंदणी क्रमांक असेल, तर खालील टप्प्यांचे पालन करा:
1) सर्वप्रथम पीएम आवास योजना ग्रामीण (pm avas yojana ) च्या अधिकृत संकेतस्थळाला भेट द्या.
2) मुख्यपृष्ठावर असलेल्या “Beneficiary Search” किंवा “IAY/PMAY-G Beneficiary” या पर्यायावर क्लिक करा.
3) दिलेल्या चौकटीत तुमचा पीएम आवास योजना ग्रामीण (pm avas yojana ) नोंदणी क्रमांक अचूक प्रविष्ट करा.
4) यानंतर “Submit” किंवा “Search” बटणावर क्लिक करा.
5) स्क्रीनवर तुमच्या अर्जाची सद्यस्थिती, मंजुरीचे तपशील आणि मिळालेल्या हप्त्यांची सर्व माहिती प्रदर्शित होईल.
आधार नंबरद्वारे शोधणे
1) नोंदणी क्रमांक उपलब्ध नसल्यास, तुम्ही तुमच्या आधार कार्डचा वापर करूनही स्थिती तपासू शकता:
2) पीएम आवास योजना ग्रामीण (pm avas yojana )च्या अधिकृत पोर्टलवरील लाभार्थी शोधण्याच्या पेजवर जा.
3) तेथे “Aadhaar-based search” (आधार आधारित शोध) हा पर्याय निवडा.
4) तुमचा १२ अंकी आधार क्रमांक अचूकपणे प्रविष्ट करा.
5) “Search” वर क्लिक केल्यानंतर, तुमच्या आधार कार्डशी जोडलेली सर्व लाभार्थी माहिती स्क्रीनवर येईल.
6) येथून तुम्ही तुमच्या अर्जाची सद्यस्थिती आणि पेमेंट प्रगती सहज तपासू शकता.
नाव आणि पत्त्याद्वारे शोधणे
जर तुम्हाला संपूर्ण गावची यादी किंवा तुमच्या नावाने शोधायचे असेल, तर खालील पद्धत वापरा:
1) पीएम आवास योजना ग्रामीण (pm avas yojana ) च्या रिपोर्टिंग किंवा “Beneficiary List” विभागात जा.
2) तेथे “Advanced Search” हा पर्याय निवडा.
3) ड्रॉप-डाउन मेनूमधून तुमचे राज्य, जिल्हा, ब्लॉक (तालुका) आणि तुमची ग्रामपंचायत निवडा.
4) आता तुमचे नाव प्रविष्ट करा किंवा संपूर्ण गावची यादी डाऊनलोड करून त्यामध्ये तुमचे नाव शोधा.
5) तुमचे नाव मंजूर झालेल्या यादीत दिसल्यास, तिथूनच तुम्ही मंजूर झालेली रक्कम आणि घर बांधणीची स्थिती तपासू शकता.
6) ऑनलाइन दिसणाऱ्या रेकॉर्डमध्ये प्रामुख्याने लाभार्थ्याचे नाव, नोंदणी क्रमांक, मंजुरीची तारीख, बँक खाते लिंक असण्याची स्थिती, मिळालेले हप्ते आणि घराच्या बांधकामाचा सद्य प्रगती अहवाल समाविष्ट असतो.
ऑनलाइन उपलब्ध असणारे पीएम आवास योजना ग्रामीण (pm avas yojana ) रिपोर्टचे प्रकार समजून घेऊया .
पारदर्शकता राखण्यासाठी सरकार आपल्या अधिकृत सिस्टीमवर विविध प्रकारचे प्रगती अहवाल अपडेट करत असते. या रिपोर्टच्या मदतीने सामान्य नागरिक आणि स्थानिक अधिकारी घर बांधणीच्या प्रगतीवर लक्ष ठेवू शकतात.
1) रिपोर्टचा प्रकार
समाविष्ट असलेली माहिती
2) लाभार्थी अहवाल
लाभार्थ्याचे वैयक्तिक तपशील, नोंदणीची स्थिती आणि घराच्या बांधकामाची प्रगती.
3) हप्ता अहवाल
लाभार्थ्याला आतापर्यंत वितरित केलेल्या हप्त्यांचा तपशील आणि पेमेंट ट्रॅकिंग.
4) ग्राम गृहनिर्माण अहवाल
गाव पातळीवर एकूण किती घरे मंजूर झाली आणि किती काम पूर्ण झाले याची यादी.
5) राज्य प्रगती अहवाल
विविध राज्यांचे उद्दिष्ट आणि प्रत्यक्षात पूर्ण झालेल्या घरांची आकडेवारी.
6) मंजुरी अहवाल
मंजूर झालेले नवीन अर्ज आणि अंतिम मंजुरीचे तपशील.
7) FTO ट्रॅकिंग अहवाल
फंड ट्रान्सफर ऑर्डर ची स्थिती आणि बँक व्यवहार यशस्वी झाल्याची माहिती.
पीएम आवास योजना ग्रामीण (pm avas yojana ) अर्जदारांसाठी आवश्यक पात्रता निकष समजून घेऊया .
पीएम आवास योजना ग्रामीण (pm avas yojana )लाभ मिळवण्यासाठी काही विशिष्ट निकष पूर्ण करणे आवश्यक आहे. लाभार्थ्यांची निवड केवळ अर्ज करून होत नाही, तर सामाजिक-आर्थिक आणि जात जनगणना डेटा आणि प्रत्यक्ष तपासणीच्या आधारे केली जाते.
घर नसलेली कुटुंबे: ज्यांच्याकडे स्वतःचे हक्काचे पक्के घर नाही.
कच्ची घरे: जे कुटुंब मातीच्या, बांबूच्या किंवा तात्पुरत्या छताच्या कच्च्या किंवा मोडकळीस आलेल्या घरांमध्ये राहतात.
आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल: ग्रामीण भागातील गरीब आणि आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकातील कुटुंबे.
सामाजिक प्राधान्य: निराधार, महिला प्रमुख असलेली कुटुंबे, अनुसूचित जाती , अनुसूचित जमाती आणि शारीरिकदृष्ट्या सक्षम नसलेले सदस्य असलेले परिवार यांना प्राधान्य दिले जाते.
पीएम आवास योजना ग्रामीण (pm avas yojana )लाभार्थी यादी कशी तयार केली जाते?
पीएम आवास योजना ग्रामीण (pm avas yojana )अंतर्गत लाभार्थी निवडण्याची प्रक्रिया अत्यंत कडक आणि पारदर्शक आहे जेणेकरून खऱ्या गरजूंपर्यंत मदत पोहोचेल.
SECC डेटा आधार: सुरुवातीला सामाजिक-आर्थिक जनगणनेच्या आधारे प्राथमिक यादी तयार केली जाते.
ग्रामसभा पडताळणी: ग्रामसभेच्या माध्यमातून या प्राथमिक यादीतील नावांची प्रत्यक्ष पडताळणी केली जाते. जे लोक पात्र नाहीत, त्यांची नावे यादीतून वगळली जातात.
जिओ-टॅगिंग : अर्जदाराच्या सध्याच्या कच्च्या घराचे फोटो भौगोलिक स्थानासह अपलोड केले जातात.
अंतिम मंजुरी: जिल्हा स्तरावरून मंजुरी मिळाल्यानंतर ही यादी अधिकृत पोर्टलवर प्रसिद्ध केली जाते आणि निधी थेट बँक खात्यात वर्ग केला जातो.
पीएम आवास योजना ग्रामीण (pm avas yojana ) लाभार्थी यादीत तुमचे नाव का दिसत नाही?
अनेकदा अर्ज यशस्वीरीत्या सादर करूनही यादीत नाव दिसत नाही. याचे कारण अर्ज नाकारणेच असते असे नाही, तर खालील तांत्रिक किंवा प्रशासकीय कारणे असू शकतात.
चुकीची माहिती: आधार कार्ड, बँक खाते क्रमांक किंवा वैयक्तिक तपशिलांमध्ये झालेली चूक.
अपूर्ण कागदपत्रे: आवश्यक कागदपत्रे वेळेत जमा न करणे.
प्रलंबित पडताळणी: स्थानिक प्रशासनाकडून (ग्रामपंचायत किंवा ब्लॉक ऑफिस) प्रत्यक्ष पडताळणीचे काम अपूर्ण असणे.
नावातील तफावत: सरकारी रेकॉर्ड आणि आधार कार्डवरील नावाच्या स्पेलिंगमध्ये फरक असणे.
यादी अपडेट न होणे: तुमच्या गावातील अंतिम यादी अद्याप पोर्टलवर अपडेट झालेली नसणे.
नाव न दिसल्यास काय करावे?
1) पोर्टलवर जाऊन “Advanced Search” पर्यायाचा वापर करून पुन्हा शोध घ्या.
2) तुमच्या गावातील ग्रामसेवक, ग्रामपंचायत कार्यालय किंवा गट विकास अधिकारी यांच्याशी संपर्क साधा.
3) आधार लिंक असलेले रेकॉर्ड तपासा आणि काही चूक असल्यास दुरुस्तीचा अर्ज करा.
गृहम हाऊसिंग फायनान्सकडून गृहकर्ज सहाय्य
सरकारकडून मिळणारी आर्थिक मदत घर बांधण्यासाठी एक भक्कम पाया ठरते, परंतु काहीवेळा मनासारखे आणि मजबूत घर पूर्ण करण्यासाठी अतिरिक्त निधीची आवश्यकता भासू शकते. अशा वेळी, गृहम हाऊसिंग फायनान्स सारख्या वित्तीय संस्था ग्रामीण भागातील ग्राहकांना सुलभ गृहकर्ज पर्याय उपलब्ध करून देतात.
व्यावसायिक मार्गदर्शन आणि सोप्या कागदपत्रांच्या आधारे, हे कर्ज तुमच्या परतफेड क्षमतेनुसार डिझाइन केले जाते, ज्यामुळे तुम्हाला सरकारी अनुदानाचा लाभ घेत कोणत्याही आर्थिक अडचणीशिवाय स्वप्नातील घर पूर्ण करता येते.
पीएम आवास योजना ग्रामीण (pm avas yojana ) 2026 ची लाभार्थी यादी ही केवळ एक यादी नसून ग्रामीण कुटुंबांच्या पक्क्या घराच्या स्वप्नाची अधिकृत सुरुवात आहे. डिजिटल पोर्टलच्या माध्यमातून आता प्रत्येक नागरिक अत्यंत पारदर्शक पद्धतीने आपल्या अर्जाची प्रगती तपासू शकतो. सरकारी मदतीसोबतच खाजगी गृहकर्ज पर्यायांचा सुज्ञपणे वापर करून तुम्ही तुमचे घर अधिक मजबूत आणि सोयीस्कर बनवू शकता.
पीएम आवास योजना ग्रामीण (pm avas yojana )अंतर्गत मिळणारे आर्थिक सहाय्य जाणून घेऊया .
या पीएम आवास योजना ग्रामीण (pm avas yojana )अंतर्गत लाभार्थ्याला घर बांधण्यासाठी थेट बँक खात्यात (DBT द्वारे) खालीलप्रमाणे आर्थिक मदत दिली जाते:
मैदानी प्रदेश : ₹१.२० लाख (१,२०,००० रुपये).
डोंगराळ व दुर्गम भाग : ₹१.३० लाख (१,३०,००० रुपये).
मनरेगा अंतर्गत मदत: घर बांधणीच्या कामासाठी लाभार्थ्याला मनरेगा अंतर्गत ९० ते ९५ दिवसांची अकुशल मजुरी (सुमारे ₹२०,००० ते ₹२५,००० अतिरिक्त) मिळण्याची तरतूद आहे.
शौचालय बांधणीसाठी मदत: स्वच्छ भारत मिशन अंतर्गत शौचालय बांधण्यासाठी स्वतंत्रपणे ₹१२,००० दिले जातात.
सविस्तर पात्रता निकष पाहूया .
योजनेसाठी पात्र असणारे:
1) ज्या कुटुंबाकडे स्वतःचे पक्के घर नाही.
2) ज्या कुटुंबात २५ वर्षांपेक्षा जास्त वयाचा कोणताही साक्षर प्रौढ सदस्य नाही.
3) ज्या कुटुंबात १६ ते ५९ वयोगटातील कोणताही प्रौढ पुरुष सदस्य नाही.
4) भूमिहीन कुटुंबे जे केवळ शारीरिक कष्टावर किंवा मजुरीवर जगतात.
5) अनुसूचित जाती (SC), अनुसूचित जमाती (ST), अल्पसंख्याक आणि दारिद्र्यरेषेखालील (BPL) कुटुंबे.
योजनेसाठी अपात्र असणारे (यांना लाभ मिळत नाही):
1) ज्यांच्याकडे दुचाकी, तीन चाकी किंवा चार चाकी वाहन आहे.
2) ज्यांच्याकडे शेतीसाठी ट्रॅक्टर किंवा इतर मोठी यंत्रसामग्री आहे.
3) कुटुंबातील कोणत्याही सदस्याचे मासिक उत्पन्न ₹१०,००० पेक्षा जास्त असल्यास.
4) कुटुंबातील कोणताही सदस्य शासकीय नोकरीत असल्यास किंवा आयकर (Income Tax) भरत असल्यास.
5) ज्यांच्याकडे ५ एकर किंवा त्यापेक्षा जास्त बागायती शेती आहे.
पीएम आवास योजना ग्रामीण (pm avas yojana )साठी लागणारे आवश्यक कागदपत्रे जाणून घेऊया .
ऑनलाइन अर्ज करताना किंवा ग्रामपंचायतीत पडताळणी दरम्यान खालील कागदपत्रांची आवश्यकता असते:
मतदार ओळखपत्र , पॅन कार्ड किंवा इतर वैध सरकारी ओळखपत्र.
पत्त्याचा पुरावा: रेशन कार्ड, वीज बिल किंवा रहिवासी दाखला.
बँक खात्याचे तपशील: बँक पासबुकची झेरॉक्स आणि कॅन्सल चेक (कारण अनुदानाचा निधी थेट बँक खात्यात जमा होतो).
मोबाईल नंबर: नोंदणीकृत करण्यासाठी चालू मोबाईल क्रमांक.
उत्पन्नाचा दाखला: तहसीलदार किंवा अधिकृत अधिकाऱ्याने दिलेला उत्पन्नाचा दाखला.
सध्याच्या कच्च्या घराचा फोटो: जिओ-टॅगिंगसाठी सध्या राहतात त्या कच्च्या किंवा मोडकळीस आलेल्या घराचा फोटो.
पीएम आवास योजना ग्रामीण (pm avas yojana ) नवीन अर्जाची प्रक्रिया जाणून घेऊया .
पीएम आवास योजना ग्रामीण (pm avas yojana ) साठी अर्ज प्रामुख्याने दोन प्रकारे केला जातो:
अ) ऑफलाइन पद्धत (सर्वात सोपी व प्रभावी):
1) तुमच्या गावातील ग्रामसेवक किंवा ग्रामपंचायत कार्यालयाशी संपर्क साधा.
2) त्यांच्याकडून पीएम आवास योजनेचा अर्ज घ्या आणि तो अचूक भरा.
3) आवश्यक कागदपत्रे जोडून अर्ज ग्रामपंचायतीत जमा करा.
4) यानंतर ग्रामसभेत तुमच्या अर्जाची पडताळणी केली जाईल.
ब) ऑनलाइन पद्धत (नोंदणीकृत युझर्ससाठी):
1) PMAY-G च्या अधिकृत संकेतस्थळावर (pmayg.nic.in) जा.
2) मुख्यपृष्ठावरील ‘Awaassoft’ अंतर्गत असलेल्या ‘Data Entry’ वर क्लिक करा.
घर बांधणीच्या प्रगतीचे टप्पे आणि निधी वितरण जाणून घेऊया .
अनुदानाची रक्कम लाभार्थ्याला एकदम दिली जात नाही, तर घराच्या बांधकामाच्या प्रगतीनुसार ३ किंवा ४ हप्त्यांमध्ये दिली जाते:
1) पहिला हप्ता: मंजुरी मिळाल्यानंतर पायाभरणी सुरू करण्यासाठी.
2) दुसरा हप्ता: भिंती आणि छताच्या पातळीपर्यंत काम पूर्ण झाल्यावर (यावेळी जिओ-टॅगिंगद्वारे फोटो अपलोड करणे अनिवार्य आहे).
3) तिसरा हप्ता: घराचे बांधकाम पूर्ण झाल्यावर आणि गृहप्रवेशाच्या वेळी.
घराची रचना आणि क्षेत्रफळ जाणून घेऊया .
पीएम आवास योजना ग्रामीण (pm avas yojana ) अंतर्गत बांधल्या जाणाऱ्या घरांच्या रचनेबाबत खालील निकष ठरवून दिले आहेत:
किमान क्षेत्रफळ: घराचे किमान क्षेत्रफळ २५ चौरस मीटर (सुमारे २७० चौरस फूट) असणे बंधनकारक आहे. यामध्ये स्वयंपाकघर (Kitchen) समाविष्ट असणे आवश्यक आहे.
भूकंपरोधक आणि आपत्तीरोधक रचना: स्थानिक भौगोलिक परिस्थितीनुसार (उदा. पूरग्रस्त किंवा डोंगराळ भाग) घर सुरक्षित आणि मजबूत असावे.
पर्यावरणपूरक साहित्य: घर बांधताना स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेल्या आणि पर्यावरणपूरक साहित्याचा वापर करण्यास प्रोत्साहन दिले जाते.
महिला सक्षमीकरण पाहूया .
पीएम आवास योजना ग्रामीण (pm avas yojana ) अंतर्गत घर वाटपामध्ये महिलांना प्राधान्य दिले जाते.
घराची मालकी ही कुटुंबातील महिला सदस्याच्या नावावर किंवा पती-पत्नीच्या संयुक्त नावावर असणे आवश्यक आहे.
केवळ अपवादात्मक परिस्थितीतच (उदा. कुटुंबात पात्र महिला सदस्य नसल्यास) घर पुरुषाच्या नावावर मंजूर केले जाते.
इतर शासकीय योजनांचा थेट संगम जाणून घेऊया .
लाभार्थ्याला केवळ घर बांधण्यासाठीच मदत मिळत नाही, तर त्या घरामध्ये सन्मानाने जगण्यासाठी आवश्यक असणाऱ्या इतर सरकारी योजनांचा लाभही सोबतच दिला जातो.
1) उज्ज्वला योजना: मोफत एलपीजी गॅस जोडणी.
2) सौभाग्य योजना: घरापर्यंत मोफत वीज जोडणी.
3) जल जीवन मिशन: नळाद्वारे स्वच्छ पिण्याच्या पाण्याची जोडणी.
4) स्वच्छ भारत अभियान: शौचालय बांधण्यासाठी अतिरिक्त आर्थिक मदत.
तक्रार निवारण प्रक्रिया जाणून घेऊया .
जर तुमचे नाव यादीत पात्र असूनही वगळले गेले असेल, किंवा निधी मिळण्यास विलंब होत असेल, तर तुम्ही खालील प्रकारे तक्रार नोंदवू शकता:
स्थानिक पातळीवर: ग्रामपंचायत कार्यालयात किंवा गट विकास अधिकारी यांच्याकडे लेखी तक्रार करू शकता.
ऑनलाइन पोर्टल: पीएम आवास योजना ग्रामीण (pm avas yojana ) च्या अधिकृत संकेतस्थळावर (pmayg.nic.in) ‘Public Grievance’ या पर्यायाचा वापर करून थेट केंद्र सरकारकडे ऑनलाइन तक्रार नोंदवता येते.
राज्यस्तरीय हेल्पलाइन: प्रत्येक राज्याची स्वतःची गृहनिर्माण हेल्पलाइन असते, त्यावर संपर्क साधून मदत मिळवता येते.
काही महत्त्वाच्या गोष्टी ज्यांची काळजी जाणून घेऊया .
बँक खाते सुरू ठेवणे: तुमचे बँक खाते चालू असावे आणि ते आधार कार्डशी जोडलेले असणे अनिवार्य आहे, जेणेकरून अनुदानाचा हप्ता अडकणार नाही.
PMAY 2.0 अंतर्गत नवीन बदल आणि उद्दिष्टे समजून घेऊया .
केंद्र सरकारने या योजनेचा विस्तार करत PMAY 2.0 ला मंजुरी दिली आहे. यामध्ये ग्रामीण भागातील गरीब कुटुंबांसाठी खालील नवीन सुधारणा करण्यात आल्या आहेत.
नवीन घरांचे उद्दिष्ट: पुढील काही वर्षांत ग्रामीण भागात आणखी कोट्यवधी नवीन पक्की घरे बांधण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे.
वाढलेला निधी: वाढत्या महागाईचा विचार करून काही राज्यांमध्ये प्रति घर मिळणाऱ्या निधीमध्ये आणि इतर साहाय्यामध्ये वाढ करण्याची मागणी विचाराधीन आहे.
भूमिहीनांना प्राधान्य: ज्यांच्याकडे स्वतःची जागा (प्लॉट) देखील नाही, अशा कुटुंबांना राज्य सरकारांच्या मदतीने प्रथम जागा उपलब्ध करून दिली जात आहे आणि त्यानंतर घर बांधण्यासाठी निधी दिला जात आहे.
स्वस्त व्याजदरात बँक कर्ज जाणून घेऊया .
जर सरकारी अनुदानाव्यतिरिक्त तुम्हाला घर मोठे किंवा अधिक मजबूत बनवायचे असेल, तर पीएम आवास योजना ग्रामीण (pm avas yojana ) अंतर्गत एक विशेष आर्थिक सोय उपलब्ध आहे.
कर्ज सुविधा: लाभार्थी कोणत्याही राष्ट्रीयीकृत बँक किंवा वित्तीय संस्थेकडून ₹७०,००० पर्यंतचे गृहकर्ज घेऊ शकतात.
व्याज सवलत: या कर्जावर सरकारकडून ३% व्याज सवलत दिली जाते, ज्यामुळे कर्जाचा मासिक हप्ता अतिशय कमी होतो.
गवंडी प्रशिक्षण कार्यक्रम जाणून घेऊया .
घरांचे बांधकाम दर्जेदार आणि शास्त्रोक्त पद्धतीने व्हावे यासाठी सरकारने एक विशेष मोहीम सुरू केली आहे.
1) दर्जेदार बांधकाम: ग्रामीण भागात भूकंपरोधक आणि दर्जेदार घरे बांधण्यासाठी स्थानिक मजुरांना ‘गवंडी प्रशिक्षण’ दिले जाते.
2) रोजगाराच्या संधी: या प्रशिक्षणामुळे स्थानिक तरुणांना रोजगाराच्या नवीन संधी उपलब्ध होतात आणि लाभार्थ्यांना त्यांचे घर बांधण्यासाठी प्रशिक्षित गवंडी मिळतात.
‘आवास ॲप’ तंत्रज्ञानाचा वापर पाहूया .
कामामध्ये पारदर्शकता आणण्यासाठी आणि लाभार्थ्यांचा वेळ वाचवण्यासाठी सरकारने AwaasApp नावाचे मोबाईल ॲप्लिकेशन विकसित केले आहे:
थेट फोटो अपलोड: लाभार्थी किंवा संबंधित अधिकारी या ॲपद्वारे थेट बांधकामाच्या जागेवरून घराचे फोटो (भौगोलिक स्थानासह ) अपलोड करू शकतात.
जलद हप्ते वितरण: फोटो अपलोड होताच मंजुरीची प्रक्रिया जलद होते आणि पुढील हप्त्याची रक्कम थेट बँक खात्यात जमा होते. यासाठी लाभार्थ्याला वारंवार सरकारी कार्यालयात हेलपाटे मारावे लागत नाहीत.
महत्त्वाचे संपर्क आणि मदत केंद्र पाहूया .
पीएम आवास योजना ग्रामीण (pm avas yojana ) संबंधित कोणत्याही तक्रारीसाठी किंवा माहितीसाठी तुम्ही खालील अधिकृत माध्यमांचा वापर करू शकता.
टोल-फ्री हेल्पलाईन क्रमांक: १८००-११-६४४६ (1800-11-6446) / १८००-११-८१११ (1800-11-8111)
अधिकृत ईमेल: support-pmayg@gov.in
अधिकृत संकेतस्थळ: pmayg.nic.in
गृहनिर्माण अनुदानाचा इतर सरकारी योजनांशी मेळ जाणून घेऊया .
पीएम आवास योजना ग्रामीण (pm avas yojana ) चा सर्वात मोठा फायदा म्हणजे या योजनेचा इतर अनेक शासकीय कल्याणकारी योजनांशी थेट संबंध जोडला गेला आहे. यामुळे लाभार्थ्याला केवळ घरासाठीच नाही, तर इतर सुविधांसाठीही अतिरिक्त आर्थिक मदत मिळते.
मनरेगा मजुरी: पीएम आवास योजना ग्रामीण (pm avas yojana ) अंतर्गत घर बांधताना लाभार्थ्याला स्वतःच्याच घराच्या कामासाठी ९० ते ९५ दिवसांची अकुशल मजुरी दिली जाते. महाराष्ट्रात मनरेगाच्या सध्याच्या दरानुसार, लाभार्थ्याला सुमारे ₹२५,००० ते ₹२८,००० पर्यंतचा अतिरिक्त निधी मजुरीच्या स्वरूपात थेट बँक खात्यात मिळतो.
स्वच्छ भारत मिशन : घर बांधताना त्यासोबतच शौचालय बांधणे अनिवार्य आहे. यासाठी स्वच्छ भारत मिशन (ग्रामीण) अंतर्गत स्वतंत्रपणे ₹१२,००० चे अनुदान दिले जाते.
जल जीवन मिशन: नळाद्वारे थेट घरात पिण्याचे शुद्ध पाणी मिळण्यासाठी मोफत जोडणी दिली जाते.
प्रधानमंत्री सौभाग्य योजना: घराचे बांधकाम पूर्ण झाल्यावर मोफत वीज जोडणी दिली जाते.
प्रधानमंत्री उज्ज्वला योजना: महिला लाभार्थ्याला मोफत एलपीजी गॅस कनेक्शन आणि पहिला शेगडी संच दिला जातो.
बांधकामाच्या प्रगतीचे टप्पे आणि निधी हस्तांतरण समजून घेऊया .
पीएम आवास योजना ग्रामीण पारदर्शकता राखण्यासाठी आणि कामाचा वेग वाढवण्यासाठी अनुदानाचा निधी खालील ३ ते ४ टप्प्यांत थेट लाभार्थ्याच्या बँक खात्यात (DBT द्वारे) जमा केला जातो. प्रत्येक टप्प्यावर ‘जिओ-टॅगिंग’ आवश्यक असते.
1) पहिला हप्ता (मंजुरीनंतर): घराच्या पायाभरणीचे काम सुरू करण्यासाठी दिला जातो.
2) दुसरा हप्ता (पाया पूर्ण झाल्यावर): घराच्या भिंती आणि छताची पातळी गाठल्यानंतर, प्रत्यक्ष फोटो पडताळणी करून हा हप्ता दिला जातो.
3) तिसरा हप्ता (छत पडल्यावर): घराचे छत टाकून पूर्ण झाल्यावर आणि प्लास्टरचे काम सुरू करण्यासाठी दिला जातो.
4) चौथा हप्ता (काम पूर्ण झाल्यावर): घराचे संपूर्ण काम, खिडक्या, दारे आणि रंगकाम पूर्ण झाल्यावर गृहप्रवेशाच्या वेळी अंतिम हप्ता दिला जातो.
कमी व्याजाचे गृहकर्ज समजून घेऊया .
जर तुम्हाला केंद्र सरकारकडून मिळणाऱ्या ₹१.२० लाख ते ₹१.३० लाख रुपयांपेक्षा मोठे किंवा अधिक खोल्यांचे घर बांधायचे असेल, तर PMAY-G अंतर्गत बँकांकडून कर्ज घेण्याची सोय आहे:
कर्ज मर्यादा: सर्व प्रमुख बँका आणि वित्तीय संस्थांकडून लाभार्थ्याला ₹७०,००० पर्यंतचे गृहकर्ज अत्यंत सुलभ अटींवर दिले जाते.
व्याज सवलत : या कर्जावर सरकारद्वारे ३% व्याज सवलत दिली जाते, ज्यामुळे कर्जाचा मासिक हप्ता सर्वसामान्य कुटुंबाला परवडेल इतकाच राहतो.