शिकाऊ उमेदवारी प्रशिक्षण योजना (shikau umedwari prashikshan yojana) आजच्या काळात केवळ शैक्षणिक पदवी मिळवणे पुरेसे नसून प्रत्यक्ष कामाचा अनुभव आणि तांत्रिक कौशल्य असणेही महत्त्वाचे झाले आहे. अनेक तरुण दहावी, बारावी, आयटीआय, पदविका किंवा पदवीचे शिक्षण पूर्ण करतात; मात्र त्यांना प्रत्यक्ष औद्योगिक क्षेत्रात काम करण्याचा अनुभव मिळत नाही. त्यामुळे नोकरी शोधताना अडचणी निर्माण होतात.
ही अडचण लक्षात घेऊन केंद्र आणि महाराष्ट्र शासनाच्या माध्यमातून शिकाऊ उमेदवारी प्रशिक्षणाची व्यवस्था राबवली जाते. या प्रशिक्षणामुळे उमेदवारांना उद्योग, कंपनी, कारखाना किंवा इतर पात्र आस्थापनांमध्ये प्रत्यक्ष काम शिकण्याची संधी मिळते.
शिकाऊ उमेदवारी प्रशिक्षण योजना (shikau umedwari prashikshan yojana) 2026 ही तरुणांना रोजगाराभिमुख कौशल्ये विकसित करण्यासाठी उपयुक्त संधी आहे. या शिकाऊ उमेदवारी प्रशिक्षण योजना (shikau umedwari prashikshan yojana) नेअंतर्गत पात्र उमेदवारांना विविध व्यवसायांमध्ये प्रशिक्षण दिले जाते. प्रशिक्षणाच्या कालावधीत लागू नियमांनुसार विद्यावेतन मिळण्याची तरतूद आहे.
महाराष्ट्रात या व्यवस्थेला प्रोत्साहन देण्यासाठी महाराष्ट्र शिकाऊ उमेदवारी प्रोत्साहन योजना देखील राबवली जाते. या शिकाऊ उमेदवारी प्रशिक्षण योजना (shikau umedwari prashikshan yojana) नेअंतर्गत पात्र शिकाऊ उमेदवारांच्या विद्यावेतनासाठी राज्य शासनाकडून नियमानुसार आर्थिक सहाय्य दिले जाते.
शिकाऊ उमेदवारी प्रशिक्षण योजना (shikau umedwari prashikshan yojana) म्हणजे काय?
शिकाऊ उमेदवारी प्रशिक्षण योजना (shikau umedwari prashikshan yojana) म्हणजे एखाद्या उमेदवाराला संबंधित व्यवसायातील प्रत्यक्ष काम शिकण्यासाठी पात्र आस्थापनेमध्ये प्रशिक्षण देण्याची व्यवस्था होय.
हे प्रशिक्षण शिकाऊ उमेदवारी अधिनियम, 1961 अंतर्गत राबवले जाते. यामध्ये उमेदवाराला केवळ पुस्तकी ज्ञान न देता प्रत्यक्ष कामाच्या ठिकाणी आवश्यक कौशल्ये शिकवली जातात.
उदाहरणार्थ, एखाद्या उमेदवाराने इलेक्ट्रिशियन, फिटर, वेल्डर, मशीन ऑपरेटर, संगणक किंवा इतर तांत्रिक अभ्यासक्रम पूर्ण केला असेल, तर त्याला संबंधित क्षेत्रातील आस्थापनेमध्ये प्रशिक्षण घेण्याची संधी मिळू शकते.
या प्रशिक्षणामध्ये उमेदवाराला पुढील गोष्टी शिकता येतात:
1) संबंधित व्यवसायातील प्रत्यक्ष काम.
2) मशीन आणि उपकरणांचा योग्य वापर.
3) कामाच्या ठिकाणचे नियम आणि शिस्त.
4) औद्योगिक सुरक्षिततेची माहिती.
5) तांत्रिक समस्या सोडवण्याचे कौशल्य.
6) टीममध्ये काम करण्याचा अनुभव.
7) कामाच्या ठिकाणी आवश्यक व्यावसायिक कौशल्ये.
या प्रशिक्षणाचा मुख्य उद्देश उमेदवारांना उद्योगांच्या गरजेनुसार कुशल बनवणे आणि भविष्यातील रोजगाराच्या संधींसाठी तयार करणे हा आहे.
शिकाऊ उमेदवारी प्रशिक्षण योजना (shikau umedwari prashikshan yojana) ची उद्दिष्टे जाणून घेऊया .
या शिकाऊ उमेदवारी प्रशिक्षण योजना (shikau umedwari prashikshan yojana) च्या माध्यमातून शिक्षण आणि प्रत्यक्ष रोजगार यांच्यामधील अंतर कमी करण्याचा प्रयत्न केला जातो.
योजनेची प्रमुख उद्दिष्टे पुढीलप्रमाणे आहेत:
1) तरुणांना प्रत्यक्ष कामाचा अनुभव उपलब्ध करून देणे.
2) औद्योगिक आणि तांत्रिक कौशल्यांचा विकास करणे.
3) बेरोजगार तरुणांना रोजगाराभिमुख प्रशिक्षणाची संधी देणे.
4) आयटीआय आणि इतर अभ्यासक्रम पूर्ण केलेल्या विद्यार्थ्यांना व्यावहारिक अनुभव मिळवून देणे.
5) उद्योगांना आवश्यक कौशल्य असलेले मनुष्यबळ उपलब्ध करून देणे.
6) प्रशिक्षणादरम्यान विद्यावेतनाची सुविधा उपलब्ध करून देणे.
7) ग्रामीण आणि शहरी भागातील उमेदवारांना कौशल्य प्रशिक्षणाच्या संधी उपलब्ध करून देणे.
8) तरुणांची भविष्यातील रोजगारक्षमता वाढवणे.
शिकाऊ उमेदवारी प्रशिक्षण योजना (shikau umedwari prashikshan yojana) चे प्रमुख प्रकार जाणून घेऊया .
शिकाऊ उमेदवारी प्रशिक्षण योजना (shikau umedwari prashikshan yojana) तर्गत विविध शैक्षणिक आणि तांत्रिक पात्रतेनुसार प्रशिक्षणाच्या वेगवेगळ्या श्रेणी उपलब्ध आहेत.
1. व्यवसाय शिकाऊ उमेदवार
आयटीआय किंवा संबंधित शिल्पकार प्रशिक्षण अभ्यासक्रम पूर्ण केलेल्या उमेदवारांसाठी ही श्रेणी उपयुक्त आहे. यामध्ये संबंधित व्यवसायाचे प्रत्यक्ष प्रशिक्षण दिले जाते.
2. फ्रेशर शिकाऊ उमेदवार
विशिष्ट तांत्रिक प्रशिक्षण किंवा आयटीआय पूर्ण न केलेल्या पात्र उमेदवारांसाठी ही श्रेणी उपलब्ध असू शकते. व्यवसायानुसार आठवी, दहावी, बारावी किंवा इतर शैक्षणिक पात्रता आवश्यक असू शकते.
3. पदवीधर शिकाऊ उमेदवार
अभियांत्रिकी आणि बिगर-अभियांत्रिकी शाखांमधून पदवी प्राप्त केलेल्या उमेदवारांना संबंधित क्षेत्रात प्रशिक्षण घेण्याची संधी मिळू शकते.
4. तंत्रज्ञ शिकाऊ उमेदवार
संबंधित अभियांत्रिकी किंवा तांत्रिक शाखेतील पदविका पूर्ण केलेल्या उमेदवारांसाठी ही श्रेणी आहे.
5. तंत्रज्ञ व्यावसायिक शिकाऊ उमेदवार
व्यावसायिक शिक्षण किंवा संबंधित मान्यताप्राप्त अभ्यासक्रम पूर्ण केलेल्या पात्र उमेदवारांसाठी ही श्रेणी आहे.
6. पर्यायी व्यवसाय शिकाऊ उमेदवार
आस्थापनांना त्यांच्या कामाच्या स्वरूपानुसार निर्धारित अटींचे पालन करून पर्यायी व्यवसायांमध्येही प्रशिक्षणार्थी नियुक्त करता येतात.
वरील प्रत्येक प्रकारासाठी पात्रता, वयोमर्यादा, शैक्षणिक अर्हता आणि प्रशिक्षणाचा कालावधी संबंधित व्यवसायाच्या अधिकृत अधिसूचनेनुसार ठरतो.
शिकाऊ उमेदवारी प्रशिक्षण योजना (shikau umedwari prashikshan yojana) साठी पात्रता जाणून घेऊया .
या शिकाऊ उमेदवारी प्रशिक्षण योजना (shikau umedwari prashikshan yojana) नेअंतर्गत प्रशिक्षण घेण्यासाठी उमेदवाराने संबंधित व्यवसायाच्या शैक्षणिक आणि तांत्रिक अटी पूर्ण करणे आवश्यक आहे.
प्रमुख पात्रता पुढीलप्रमाणे आहे:
1) उमेदवाराचे वय साधारणपणे किमान 14 वर्षे पूर्ण असणे आवश्यक आहे.
2) उमेदवार शारीरिकदृष्ट्या संबंधित प्रशिक्षणासाठी सक्षम असावा.
3) उमेदवाराने निवडलेल्या व्यवसायानुसार आवश्यक शैक्षणिक पात्रता पूर्ण केलेली असावी.
4) आठवी, दहावी किंवा बारावी उत्तीर्ण उमेदवारांना संबंधित फ्रेशर ट्रेडमध्ये संधी मिळू शकते.
5) आयटीआय उत्तीर्ण उमेदवार संबंधित ट्रेडमध्ये अर्ज करू शकतात.
6) अभियांत्रिकी किंवा बिगर-अभियांत्रिकी पदवीधर उमेदवार पदवीधर अप्रेंटिस पदांसाठी अर्ज करू शकतात.
7) पदविकाधारक उमेदवार तंत्रज्ञ अप्रेंटिस पदांसाठी अर्ज करू शकतात.
8) मान्यताप्राप्त कौशल्य प्रशिक्षण अभ्यासक्रम पूर्ण केलेल्या उमेदवारांनाही संबंधित श्रेणीत संधी मिळू शकते.
प्रत्येक व्यवसायासाठी शैक्षणिक पात्रता वेगळी असते. त्यामुळे अर्ज करण्यापूर्वी संबंधित कंपनीने प्रसिद्ध केलेली जाहिरात आणि पोर्टलवरील पात्रतेच्या अटी तपासणे आवश्यक आहे. वयाची किमान मर्यादा 14 वर्षे असली तरी विशिष्ट कामासाठी लागू असलेले कायदेशीर निर्बंध आणि सुरक्षिततेच्या अटी पाळणे बंधनकारक आहे.
शिकाऊ उमेदवारी प्रशिक्षण योजना (shikau umedwari prashikshan yojana) नेअंतर्गत मिळणारे फायदे जाणून घेऊया .
या शिकाऊ उमेदवारी प्रशिक्षण योजना (shikau umedwari prashikshan yojana) नेचा सर्वात मोठा फायदा म्हणजे उमेदवाराला प्रत्यक्ष कामाच्या ठिकाणी प्रशिक्षण घेण्याची संधी मिळते.
योजनेचे प्रमुख फायदे खालीलप्रमाणे आहेत.
1. प्रत्यक्ष कामाचा अनुभव
उमेदवाराला कंपनी, कारखाना किंवा पात्र औद्योगिक आस्थापनेमध्ये प्रत्यक्ष काम शिकण्याची संधी मिळते. त्यामुळे शिक्षणादरम्यान मिळालेल्या ज्ञानाचा उपयोग प्रत्यक्ष कामामध्ये कसा करायचा हे समजते.
2. प्रशिक्षणादरम्यान विद्यावेतन
शिकाऊ उमेदवारी प्रशिक्षणाच्या कालावधीत लागू नियमांनुसार उमेदवाराला विद्यावेतन मिळते. त्यामुळे प्रशिक्षण घेत असताना आर्थिक सहाय्य मिळण्यास मदत होते.
3. तांत्रिक कौशल्यांचा विकास
मशीन हाताळणे, संगणक वापरणे, उपकरणांची देखभाल करणे, उत्पादन प्रक्रिया समजून घेणे आणि तांत्रिक समस्या सोडवणे यांसारखी कौशल्ये विकसित करता येतात.
4. रोजगाराच्या संधी वाढण्यास मदत
प्रत्यक्ष कामाचा अनुभव आणि प्रशिक्षण प्रमाणपत्र यामुळे भविष्यात नोकरीसाठी अर्ज करताना उमेदवाराला मदत होऊ शकते.
5. उद्योगातील कामकाज समजते
कारखाना किंवा कंपनीमध्ये कामाचे नियोजन, वेळेचे व्यवस्थापन, सुरक्षितता, शिस्त आणि सहकाऱ्यांसोबत काम करण्याची पद्धत शिकता येते.
6. विविध क्षेत्रांमध्ये प्रशिक्षण
अभियांत्रिकी, उत्पादन, इलेक्ट्रिकल, ऑटोमोबाईल, संगणक, सेवा क्षेत्र आणि इतर पात्र व्यवसायांमध्ये प्रशिक्षणाच्या संधी उपलब्ध होऊ शकतात.
7. प्रशिक्षण पूर्ण केल्यानंतर प्रमाणपत्र
संबंधित व्यवसायाची आवश्यक परीक्षा आणि प्रशिक्षणाच्या अटी पूर्ण केल्यानंतर नियमानुसार प्रमाणपत्र मिळू शकते.
8. स्वयंरोजगारासाठी उपयोग
प्रशिक्षणादरम्यान मिळालेली कौशल्ये भविष्यात स्वतःचा व्यवसाय किंवा सेवा सुरू करण्यासाठीही उपयुक्त ठरू शकतात.
लक्षात ठेवा, प्रशिक्षण पूर्ण झाल्यानंतर कायमस्वरूपी नोकरी मिळण्याची हमी नसते. नोकरी देण्याचा निर्णय संबंधित आस्थापनेच्या गरजा आणि निवड प्रक्रियेवर अवलंबून असतो.
शिकाऊ उमेदवारी प्रशिक्षण योजना (shikau umedwari prashikshan yojana) तील विद्यावेतन किती मिळते?
या शिकाऊ उमेदवारी प्रशिक्षण योजना (shikau umedwari prashikshan yojana) नेअंतर्गत प्रशिक्षण घेणाऱ्या उमेदवारांना लागू नियमांनुसार किमान विद्यावेतन देण्याची तरतूद आहे.
विद्यावेतनाचा दर पुढील बाबींवर अवलंबून असतो:
1) उमेदवाराची शैक्षणिक पात्रता.
2) प्रशिक्षणाचा प्रकार.
3) संबंधित व्यवसाय किंवा ट्रेड.
4) प्रशिक्षणाचा कालावधी.
5) केंद्र शासनाचे लागू अप्रेंटिसशिप नियम.
6) संबंधित आस्थापनेचा प्रशिक्षण करार.
1) महाराष्ट्र शिकाऊ उमेदवारी प्रोत्साहन योजना
महाराष्ट्र शासनाने शिकाऊ उमेदवारी प्रशिक्षणाला प्रोत्साहन देण्यासाठी महाराष्ट्र शिकाऊ उमेदवारी प्रोत्साहन योजना सुरू केली आहे.
या योजनेनुसार पात्र शिकाऊ उमेदवारांना देय विद्यावेतनाच्या 75 टक्के किंवा प्रतिमहिना जास्तीत जास्त ₹5,000 यापैकी कमी असलेले अतिरिक्त विद्यावेतन शासनाकडून अनुज्ञेय आहे.
उदाहरणार्थ, एखाद्या पात्र प्रशिक्षणार्थ्याचे देय विद्यावेतन ₹6,000 असल्यास त्याच्या 75 टक्के रकमेची गणना ₹4,500 होते. या उदाहरणात MAPS अंतर्गत कमाल मर्यादेपेक्षा कमी रक्कम येते.
मात्र प्रत्यक्ष लाभ हा संबंधित योजनेच्या अटी, पात्रता, मंजुरी आणि उपलब्ध निधी यांवर अवलंबून असतो.
2) राष्ट्रीय शिकाऊ उमेदवारी प्रोत्साहन योजना
केंद्र शासनाची National Apprenticeship Promotion Scheme आता NAPS-2 या स्वरूपात राबवली जाते.
या योजनेअंतर्गत पात्र प्रशिक्षणार्थ्यांना केंद्र शासनाकडून विद्यावेतनासाठी आर्थिक सहाय्य दिले जाते. केंद्र शासनाचा पात्र हिस्सा DBT पद्धतीने प्रशिक्षणार्थ्यांच्या बँक खात्यात जमा केला जातो.
11 सप्टेंबर 2025 रोजी सुधारित किमान विद्यावेतन दर अधिसूचित करण्यात आल्याचे केंद्र शासनाच्या 27 जुलै 2026 च्या प्रसिद्धीपत्रकात नमूद आहे. त्यामुळे जुन्या वेबसाइटवर दिलेले ₹5,000, ₹6,000 किंवा ₹7,000 चे दर 2026 मधील सर्व नवीन प्रशिक्षण करारांसाठी लागू आहेत असे समजू नये. उमेदवाराने अर्ज करताना पोर्टलवरील आणि संबंधित करारातील अद्ययावत दर तपासावा.
शिकाऊ उमेदवारी प्रशिक्षण योजना (shikau umedwari prashikshan yojana) चा कालावधी जाणून घेऊया .
शिकाऊ उमेदवारी प्रशिक्षणाचा कालावधी निवडलेल्या व्यवसायानुसार ठरतो.
महाराष्ट्र व्यवसाय शिक्षण व प्रशिक्षण संचालनालयाच्या माहितीनुसार मूलभूत प्रशिक्षणासह शिकाऊ उमेदवारी प्रशिक्षणाचा कालावधी साधारणपणे 6 ते 36 महिने असू शकतो.
प्रशिक्षणामध्ये मुख्यतः दोन टप्पे असतात :
1. मूलभूत प्रशिक्षण
या टप्प्यामध्ये उमेदवाराला संबंधित व्यवसायाची प्राथमिक माहिती दिली जाते. आवश्यक उपकरणे, यंत्रसामग्री, कामाची पद्धत आणि सुरक्षिततेचे नियम शिकवले जातात.
फ्रेशर उमेदवारांसाठी हे प्रशिक्षण महत्त्वाचे असते.
2. प्रत्यक्ष कामाचे प्रशिक्षण
मूलभूत प्रशिक्षणानंतर उमेदवाराला संबंधित आस्थापनेच्या कामाच्या ठिकाणी प्रत्यक्ष प्रशिक्षण दिले जाते.
या टप्प्यामध्ये उमेदवाराला अनुभवी कर्मचारी किंवा प्रशिक्षक यांच्या मार्गदर्शनाखाली काम शिकण्याची संधी मिळते.
प्रत्येक व्यवसायाचा प्रशिक्षण कालावधी आणि प्रशिक्षणाचे स्वरूप वेगळे असू शकते.
शिकाऊ उमेदवारी प्रशिक्षण योजना (shikau umedwari prashikshan yojana) नेसाठी आवश्यक कागदपत्रे जाणून घेऊया .
ऑनलाइन नोंदणी किंवा संबंधित कंपनीमध्ये अर्ज करताना उमेदवाराला काही आवश्यक कागदपत्रे सादर करावी लागू शकतात.
सामान्यतः पुढील कागदपत्रे तयार ठेवावीत:
1) आधार कार्ड.
2) पासपोर्ट आकाराचा अलीकडील फोटो.
3) दहावीचे गुणपत्रक.
4) बारावीचे गुणपत्रक (लागू असल्यास).
5) आयटीआय प्रमाणपत्र (लागू असल्यास).
6) पदवी किंवा पदविका प्रमाणपत्र (लागू असल्यास).
7) शाळा सोडल्याचा दाखला किंवा जन्मतारखेचा पुरावा.
8) बँक खात्याचा तपशील.
9) बँक पासबुकची प्रत.
10) मोबाईल क्रमांक.
11) ई-मेल आयडी.
12) रहिवासी पुरावा (जाहिरातीत मागितल्यास).
13) जात प्रमाणपत्र (आरक्षणाचा लाभ मागितल्यास).
14) कौशल्य प्रशिक्षण प्रमाणपत्र (लागू असल्यास).
शिकाऊ उमेदवारी प्रशिक्षण योजना (shikau umedwari prashikshan yojana) नेसाठी ऑनलाइन अर्ज कसा करावा?
शिकाऊ उमेदवारी प्रशिक्षण योजना (shikau umedwari prashikshan yojana) साठी ऑनलाइन नोंदणी करण्याची सुविधा केंद्र शासनाच्या अधिकृत Apprenticeship India पोर्टलवर उपलब्ध आहे.
अधिकृत Apprenticeship India पोर्टल : apprenticeshipindia.gov.in
केंद्र शासनाचे अधिकृत शिकाऊ उमेदवारी पोर्टल
अधिकृत पोर्टलवर जा
अर्ज करण्याची टप्प्याटप्प्याने प्रक्रिया :
1: अधिकृत वेबसाइट उघडा
सर्वप्रथम मोबाईल किंवा संगणकावर Apprenticeship India ची अधिकृत वेबसाइट उघडा.
2: उमेदवार म्हणून नोंदणी करा
पोर्टलवर उमेदवारांसाठी उपलब्ध असलेला Candidate Registration पर्याय निवडा.
3: वैयक्तिक माहिती भरा
नोंदणी करताना नाव, जन्मतारीख, मोबाईल क्रमांक, ई-मेल आयडी आणि इतर आवश्यक माहिती भरा.
4: शैक्षणिक माहिती भरा
तुम्ही दहावी, बारावी, आयटीआय, पदविका किंवा पदवी यापैकी जे शिक्षण पूर्ण केले आहे त्याची माहिती भरा.
5: आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करा
पोर्टलवर मागितल्याप्रमाणे संबंधित प्रमाणपत्रे आणि कागदपत्रे अपलोड करा.
6: प्रशिक्षणाच्या संधी शोधा
तुमच्या शैक्षणिक पात्रतेनुसार आणि आवडीच्या व्यवसायानुसार उपलब्ध अप्रेंटिसशिप जागा शोधा.
7: योग्य आस्थापना निवडा
ज्या कंपनीमध्ये किंवा संस्थेमध्ये प्रशिक्षण घ्यायचे आहे त्या आस्थापनेची माहिती, व्यवसाय, पात्रता आणि प्रशिक्षणाच्या अटी तपासा.
8: ऑनलाइन अर्ज सादर करा
तुम्ही पात्र असलेल्या जागेसाठी अर्ज करा. आवश्यक असल्यास कंपनीच्या निवड प्रक्रियेत सहभागी व्हा.
9: निवड आणि करार प्रक्रिया
संबंधित आस्थापना उमेदवाराची निवड करते. निवड झाल्यानंतर शिकाऊ उमेदवारी कराराची प्रक्रिया अधिकृत पोर्टलवर पूर्ण केली जाते.
10: प्रशिक्षण सुरू करा
करार मंजूर झाल्यानंतर संबंधित आस्थापनेच्या सूचनांनुसार प्रशिक्षण सुरू करा.
महाराष्ट्र शासनाच्या MAPS योजनेची माहिती जाणून घेऊया .
महाराष्ट्र शासनाने शिकाऊ उमेदवारी प्रशिक्षणामध्ये उमेदवारांची संख्या वाढवण्यासाठी Maharashtra Apprenticeship Promotion Scheme (MAPS) सुरू केली आहे.
या शिकाऊ उमेदवारी प्रशिक्षण योजना (shikau umedwari prashikshan yojana) ला कौशल्य विकास, रोजगार व उद्योजकता विभागाच्या 3 जून 2021 रोजीच्या शासन निर्णयानुसार मान्यता देण्यात आली.
या शिकाऊ उमेदवारी प्रशिक्षण योजना (shikau umedwari prashikshan yojana) ची प्रमुख वैशिष्ट्ये:
1) शासकीय, निमशासकीय आणि पात्र खासगी आस्थापनांमध्ये प्रशिक्षणाला प्रोत्साहन.
2) शिकाऊ उमेदवारांच्या विद्यावेतनासाठी आर्थिक सहाय्य.
3) पात्र उमेदवारांना देय विद्यावेतनाच्या 75 टक्के किंवा जास्तीत जास्त ₹5,000 प्रतिमहिना यापैकी कमी रक्कम अतिरिक्त स्वरूपात अनुज्ञेय.
4) प्रशिक्षण देणाऱ्या आस्थापनांना शिकाऊ उमेदवारांची भरती करण्यासाठी प्रोत्साहन.
5) उद्योगांना आवश्यक असलेले कुशल मनुष्यबळ तयार करण्यास मदत.
या शिकाऊ उमेदवारी प्रशिक्षण योजना (shikau umedwari prashikshan yojana) नेचा लाभ घेण्यासाठी संबंधित प्रशिक्षणार्थी आणि आस्थापनेने लागू नियमांनुसार पात्रता पूर्ण करणे आवश्यक आहे.
शिकाऊ उमेदवारी प्रशिक्षण योजना (shikau umedwari prashikshan yojana) साठी कोणत्या क्षेत्रांमध्ये संधी मिळू शकते?
शिकाऊ उमेदवारी प्रशिक्षण योजना (shikau umedwari prashikshan yojana) तर्गत अभियांत्रिकी आणि बिगर-अभियांत्रिकी अशा विविध क्षेत्रांमध्ये प्रशिक्षणाच्या संधी उपलब्ध आहेत.
उदाहरणार्थ:
1) इलेक्ट्रिकल
2) इलेक्ट्रिशियन
3) मेकॅनिकल
4) फिटर, मशीन ऑपरेटर
5) ऑटोमोबाईल
6) वाहन देखभाल
7) संगणक
8) संगणक आणि IT संबंधित कामे
9) उत्पादन उद्योग
10) उत्पादन सहाय्यक
11) वेल्डिंग
12) वेल्डर
13) प्रशासन
14) कार्यालयीन कामकाज
15) तांत्रिक सेवा
16) उपकरणांची देखभाल
वरील व्यवसाय ही उदाहरणे आहेत. प्रत्यक्ष उपलब्ध जागा संबंधित आस्थापना आणि अधिकृत पोर्टलवरील जाहिरातींनुसार बदलतात.
शिकाऊ उमेदवारी प्रशिक्षण पूर्ण केल्यानंतर काय मिळते?
प्रशिक्षण पूर्ण झाल्यानंतर उमेदवाराला संबंधित व्यवसायातील प्रत्यक्ष कामाचा अनुभव मिळतो.
प्रशिक्षणार्थ्याने आवश्यक कालावधी पूर्ण करून संबंधित परीक्षा आणि इतर अटी पूर्ण केल्यास लागू नियमानुसार प्रमाणपत्र मिळू शकते.
यामुळे उमेदवाराला पुढील क्षेत्रांमध्ये फायदा होऊ शकतो:
1) खासगी कंपन्यांमधील नोकऱ्या.
2) औद्योगिक क्षेत्रातील रोजगार.
3) तांत्रिक कामांमधील संधी.
4) उत्पादन आणि सेवा क्षेत्रातील कामे.
5) पुढील कौशल्य प्रशिक्षण.
6) स्वयंरोजगारासाठी आवश्यक अनुभव.
प्रशिक्षण प्रमाणपत्र हे अनुभव आणि कौशल्याचा पुरावा ठरू शकते. मात्र ते मिळाल्याने सरकारी नोकरी किंवा कायमस्वरूपी नोकरी आपोआप मिळत नाही.
शिकाऊ उमेदवारी प्रशिक्षण घेताना महत्त्वाच्या गोष्टी जाणून घेऊया .
शिकाऊ उमेदवारी प्रशिक्षण योजना (shikau umedwari prashikshan yojana) मध्ये सहभागी होण्यापूर्वी उमेदवारांनी काही गोष्टींची काळजी घेणे आवश्यक आहे.
1) नेहमी अधिकृत पोर्टलवरूनच नोंदणी करा.
2) संबंधित कंपनीची अधिकृत जाहिरात वाचा.
3) शैक्षणिक पात्रता तपासूनच अर्ज करा.
4) प्रशिक्षणाचा कालावधी आणि कामाचे स्वरूप समजून घ्या.
5) विद्यावेतनाची रक्कम करारामध्ये तपासा.
6) प्रशिक्षणाच्या अटी आणि नियम समजून घ्या.
7) कराराची अधिकृत नोंदणी झाली आहे याची खात्री करा.
8) कोणत्याही अनधिकृत व्यक्तीला नोकरी किंवा प्रशिक्षण मिळवून देण्यासाठी पैसे देऊ नका.
9) प्रशिक्षणाच्या ठिकाणी सुरक्षिततेचे नियम पाळा.
10) प्रशिक्षण पूर्ण झाल्यानंतर प्रमाणपत्राची प्रक्रिया पूर्ण करा.
शिकाऊ उमेदवारी प्रशिक्षण योजना (shikau umedwari prashikshan yojana) 2026 ही तरुणांना प्रत्यक्ष कामाचा अनुभव आणि व्यावसायिक कौशल्ये मिळवून देण्यासाठी महत्त्वाची संधी आहे. दहावी, बारावी, आयटीआय, पदविका किंवा पदवी पूर्ण केलेल्या पात्र उमेदवारांना त्यांच्या शैक्षणिक पात्रतेनुसार विविध व्यवसायांमध्ये प्रशिक्षण घेता येऊ शकते.
या प्रशिक्षणामुळे उमेदवारांना उद्योगातील कामकाज समजते, तांत्रिक कौशल्ये विकसित करता येतात आणि भविष्यात रोजगाराच्या संधी शोधण्यासाठी मदत मिळते.