PM kaushal vikasha yojana आजच्या आधुनिक आणि तंत्रज्ञानस्नेही युगात केवळ पदवी असणे पुरेसे नाही, तर हातामध्ये कौशल्य असणे ही काळाची गरज बनली आहे. भारतासारख्या विकसनशील देशामध्ये जिथे तरुणांची संख्या जगात सर्वाधिक आहे, तिथे या तरुणाईला रोजगाराभिमुख बनवण्यासाठी केंद्र सरकार अनेक वर्षांपासून प्रयत्नशील आहे.
या योजनेला जिल्हा पातळीवर ‘प्रधानमंत्री युवा प्रशिक्षण कार्यक्रम’ म्हणूनही ओळखले जाते. हा भारत सरकारचा एक अत्यंत महत्त्वाचा कौशल्य विकास उपक्रम असून, याचा मुख्य उद्देश देशातील तरुणांच्या कौशल्यांना अधिकृत मान्यता देणे, त्यांचे प्रमाणीकरण करणे आणि त्यांना थेट रोजगाराच्या संधी उपलब्ध करून देणे हा आहे.
PM kaushal vikasha yojana योजनेचा मुख्य उद्देश आणि आर्थिक प्रोत्साहन जाणून घेऊया .
PM kaushal vikasha yojana योजनेचा मुख्य रोख हा बाजारातील मागणीनुसार आणि रोजगास उपयुक्त असणाऱ्या कौशल्यांकडे तरुणांचा कल वाढवणे हा आहे. यामुळे केवळ नवीन उमेदवारांनाच फायदा होत नाही, तर जे आधीपासूनच रोजंदारीवर काम करत आहेत, अशा कामगारांची कार्यक्षमता वाढवण्यासाठी त्यांना दर्जेदार प्रशिक्षण दिले जाते.
तरुणांना या प्रशिक्षणाकडे आकर्षित करण्यासाठी आणि त्यांच्या पाठीवर कौतुकाची थाप मारण्यासाठी सरकारकडून आर्थिक बक्षिसे व प्रोत्साहन दिले जाते:
नवीन प्रशिक्षणार्थी: PM kaushal vikasha yojana या योजनेअंतर्गत दर्जेदार प्रशिक्षण पूर्ण करणाऱ्या उमेदवारांसाठी प्रति व्यक्ती सरासरी बक्षीस रक्कम ₹८,००० निश्चित करण्यात आली आहे.
पूर्व कौशल्यांना मान्यता : ज्या कामगारांकडे आधीपासूनच एखाद्या क्षेत्रातील कामाचे कौशल्य व अनुभव आहे, परंतु त्यांच्याकडे कोणतेही अधिकृत प्रमाणपत्र नाही, अशा कामगारांच्या कौशल्याची चाचणी घेऊन त्यांना या योजनेनुसार मान्यता दिली जाते. या पूर्व कौशल्य मान्यता प्रक्रियेसाठी कामगारांना सरासरी ₹२,००० ते ₹२,५०० इतकी प्रोत्साहन रक्कम दिली जाते.
प्रारंभिक गुंतवणूक: योजनेच्या सुरुवातीच्या वर्षातच यासाठी ₹१५ अब्ज वितरित करण्याचे मोठे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले होते.
पूर्णपणे मोफत प्रशिक्षण: ‘प्रधानमंत्री कौशल विकास योजने’अंतर्गत तरुणांना दिले जाणारे सर्व प्रकारचे प्रशिक्षण पूर्णपणे मोफत आहे, जेणेकरून आर्थिक परिस्थितीमुळे कोणीही कौशल्यापासून वंचित राहू नये.
प्रशिक्षण कार्यक्रमांची रचना आणि अंमलबजावणी जाणून घेऊया .
PM kaushal vikasha yojana या योजनेचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे यातील अभ्यासक्रम हे कालबाह्य नसून थेट उद्योगांच्या आजच्या गरजांवर आधारित आहेत.
राष्ट्रीय व्यावसायिक मानके : विविध कौशल्य क्षेत्रांमध्ये विशेषतः विकसित केलेल्या ‘राष्ट्रीय व्यावसायिक मानके’ आणि ‘पात्रता पॅकेजेस’यांच्या आधारेच अभ्यासक्रमांची रचना केली गेली आहे.
सेक्टर स्किल कौन्सिल्स : उद्योग जगताच्या थेट सहभागातून विविध ‘सेक्टर स्किल कौन्सिल्स’ची स्थापना करण्यात आली आहे. या कौन्सिल्सनेच अभ्यासक्रमांची पात्रता आणि गुणवत्तेचे निकष विकसित केले आहेत.
अंमलबजावणी संस्था: ‘नॅशनल स्किल डेव्हलपमेंट कौन्सिल’ ही संस्था या संपूर्ण योजनेसाठी मुख्य समन्वय आणि अंमलबजावणी करणारी मध्यवर्ती संस्था म्हणून काम पाहत आहे.
सरकारने या प्रकल्पाच्या व्यापकतेसाठी मंत्रिमंडळाकडून १२० अब्ज रुपये (१.३ अब्ज अमेरिकन डॉलर्स) इतक्या प्रचंड निधीला मंजुरी दिली होती. २०१६-२० च्या कालावधीत तब्बल १ कोटी भारतीय तरुणांना प्रशिक्षित करण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले होते. या योजनेला सुरुवातीपासूनच प्रचंड प्रतिसाद मिळाला, ज्याची प्रचिती १८ जुलै २०१६ पर्यंतच्या आकडेवारीवरून येते; तेव्हा नोंदणी केलेल्या १८ लाख उमेदवारांपैकी १७.९३ लाख उमेदवारांना यशस्वीरीत्या प्रशिक्षण पूर्ण करून देण्यात आले होते.
विविध राज्यांचे प्रादेशिक मॉडेल आणि नाविन्यपूर्ण उपक्रम जाणून घेऊया .
PM kaushal vikasha yojana चे सर्वात मोठे यश म्हणजे यात असणारा उद्योग-अभिमुख कौशल्य विकास आणि सार्वजनिक-खाजगी भागीदारी यांवर असणारा भर. या मॉडेलचे यश पाहून भारतातील विविध राज्यांनी आपल्या प्रादेशिक आर्थिक गरजा आणि स्थानिक बेरोजगारीच्या समस्यांवर उपाय म्हणून PMKVY चे अल्पकालीन अभ्यासक्रम आणि प्लेसमेंट सपोर्ट (रोजगार मिळवून देण्यास मदत) मॉडेल स्वीकारले आहे.
भारतातील प्रमुख राज्यांनी राबवलेले उपक्रम खालीलप्रमाणे आहेत.
१. आंध्र प्रदेश (YSR चेयुथा आणि जगन्नन्ना तोडू)
आंध्र प्रदेशमध्ये ग्राम सचिवालयांच्या माध्यमातून कौशल्य प्रशिक्षण तळागाळातील तरुणांपर्यंत पोहोचवले गेले आहे. यामध्ये प्रामुख्याने विजयवाडा आणि गुंटूर सारख्या शहरांमध्ये आयटी आणि हॉस्पिटॅलिटी (आतिथ्य) क्षेत्रातील आधुनिक अभ्यासक्रम उपलब्ध करून देण्यात आले आहेत.
२. तामिळनाडू (नान मुधलवन)
तामिळनाडू सरकारच्या या महत्त्वाकांक्षी योजनेअंतर्गत प्रामुख्याने चेन्नईमधील तरुणांना लक्ष्य करण्यात आले आहे. तेथील तरुणांना आधुनिक तंत्रज्ञान आणि कॉर्पोरेट क्षेत्रातील मोठ्या भूमिकांसाठी सज्ज केले जात आहे.
३. कर्नाटक (युवा निधी )
कर्नाटकने आपल्या बेंगळुरू या तंत्रज्ञान आणि उत्पादन हबचा विचार करून ‘युवा निधी’ उपक्रमाद्वारे उत्पादन (Manufacturing) क्षेत्रासाठी आवश्यक असणारे कौशल्य-आधारित प्रशिक्षण देण्यावर भर दिला आहे.
४. उत्तर प्रदेश (कौशल्य विकास मिशन)
उत्तर प्रदेश सरकारने लखनौ आणि इतर भागांमध्ये व्यावसायिक प्रशिक्षणाचे जाळे विणले आहे. यामध्ये वेल्डिंगसारख्या पारंपरिक परंतु अत्यंत गरजेच्या व्यवसायांवर विशेष लक्ष केंद्रित केले आहे.
५. महाराष्ट्र (MSSSD – मुंबई)
महाराष्ट्रात ‘महाराष्ट्र राज्य कौशल्य विकास सोसायटी’च्या माध्यमातून मुंबई आणि इतर उपनगरांमध्ये किरकोळ व्यापार आणि लॉजिस्टिक्स क्षेत्रातील प्रशिक्षणासाठी तरुणांना मोठी मदत केली जात आहे.
PM kaushal vikasha yojana उच्च मागणी असलेली क्षेत्रे आणि नोकरीच्या संधी जाणून घेऊया .
PM kaushal vikasha yojana 4.0 अंतर्गत सध्याच्या बाजारपेठेची मागणी लक्षात घेऊन १०२ नवीन नोकरीच्या भूमिका आणि ७७ विशेष अभ्यासक्रम सुरू करण्यात आले आहेत. जर तुम्ही या योजनेचा लाभ घेणार असाल, तर खालील उच्च मागणी असलेल्या क्षेत्रांचा विचार करू शकता:
1) IT आणि ITeS: डेटा एंट्री ऑपरेटर, कस्टमर केअर एक्झिक्युटिव्ह, ज्युनियर सॉफ्टवेअर डेव्हलपर.
2) बांधकाम : गवंडी , बार बेंडर, सुतार , प्लंबर, इलेक्ट्रिशियन.
3) आरोग्यसेवा : जनरल ड्युटी असिस्टंट, फ्लेबोटोमी तंत्रज्ञ, होम हेल्थ सहाय्यक.
4) आतिथ्य आणि पर्यटन : अन्न आणि पेय सेवा , हाउसकीपिंग अटेंडंट, टूर गाइड.
5) ऑटोमोटिव्ह: ऑटोमोटिव्ह सर्व्हिस तंत्रज्ञ, दुचाकी सर्व्हिस तंत्रज्ञ.
6) इलेक्ट्रॉनिक्स आणि हार्डवेअर: फील्ड तंत्रज्ञ – कॉम्प्युटिंग, LED लाइट तंत्रज्ञ.
7) कृषी : सेंद्रिय शेतकरी, मृदा परीक्षण तंत्रज्ञ, आधुनिक कृषी-ड्रोन ऑपरेटर.
8) सौंदर्य आणि आरोग्य : हेअर स्टायलिस्ट, त्वचा निगा सल्लागार , योग प्रशिक्षक.
9) किरकोळ विक्री : रिटेल सेल्स असोसिएट, कॅशियर, व्हिज्युअल मर्चेंडायझर.
10) BFSI (वित्त व बँकिंग): अकाउंट्स एक्झिक्युटिव्ह, मायक्रोफायनान्स एक्झिक्युटिव्ह.
आत्मनिर्भर भारताचे स्वप्न जाणून घेऊया .
प्रधानमंत्री कौशल विकास योजना ही केवळ एक सरकारी योजना नसून ती भारतातील तरुणांना ‘आत्मनिर्भर’ बनवणारे एक प्रभावी व्यासपीठ ठरली आहे. शाळा, महाविद्यालये आणि ITI च्या माध्यमातून देशभरात सुरू झालेले ७,००० हून अधिक स्किल हब्स हे या योजनेची व्याप्ती वाढवत आहेत. जर तुम्हालाही स्वतःच्या पायावर उभे राहायचे असेल आणि सरकारी प्रमाणपत्रासह हक्काचा रोजगार मिळवायचा असेल, तर PMKVY 4.0 अंतर्गत तुमच्या आवडीच्या अभ्यासक्रमाची आजच निवड करा आणि कौशल्याच्या या महामार्गावर आपले पाऊल टाका!
पात्रता आणि निकष जाणून घेऊया .
PM kaushal vikasha yojana या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी उमेदवारांकडे खालील पात्रता असणे आवश्यक आहे:
1) वय: प्रामुख्याने १५ ते ४५ वर्षे वयोगटातील तरुण या योजनेसाठी पात्र आहेत.
2) राष्ट्रीयत्व: उमेदवार हा भारताचा नागरिक असणे बंधनकारक आहे.
3) लक्ष्य गट : बेरोजगार तरुण किंवा शाळा/महाविद्यालय अर्धवट सोडलेले विद्यार्थी, ज्यांना रोजगारासाठी कौशल्याची गरज आहे.
4) कागदपत्रे: नोंदणीसाठी आधार कार्ड, बँक खाते (प्रोत्साहन रकमेसाठी) आणि शैक्षणिक पात्रता प्रमाणपत्र (असल्यास) आवश्यक असते.
योजनेचे प्रमुख तीन घटक जाणून घेऊया .
PM kaushal vikasha yojana योजना मुख्यत्वे तीन वेगवेगळ्या घटकांद्वारे राबवली जाते, जेणेकरून वेगवेगळ्या गरजा असलेल्या तरुणांना याचा फायदा घेता येईल.
अ. अल्पकालीन प्रशिक्षण
कोणासाठी: शाळा/कॉलेज सोडलेले किंवा बेरोजगार तरुण.
स्वरूप: यामध्ये निवडलेल्या क्षेत्रानुसार २०० ते ५०० तासांचे (सुमारे २ ते ३ महिने) मोफत तांत्रिक प्रशिक्षण दिले जाते.
फायदा: प्रशिक्षण पूर्ण झाल्यावर राष्ट्रीय कौशल्य पात्रता फ्रेमवर्क नुसार प्रमाणपत्र आणि प्लेसमेंट (नोकरी) मिळवून देण्यासाठी मदत केली जाते.
ब. पूर्व कौशल्यांना मान्यता
कोणासाठी: ज्या कामगारांकडे आधीपासूनच कामाचा अनुभव आणि कौशल्य आहे, पण अधिकृत प्रमाणपत्र नाही (उदा. अनुभवी सुतार, गवंडी, टेलर इत्यादी).
स्वरूप: यामध्ये कामगारांना थेट नवीन प्रशिक्षण दिले जात नाही, तर त्यांच्या कौशल्याची चाचणी घेतली जाते आणि १२ ते ८० तासांचे ओरिएंटेशन दिले जाते.
फायदा: कौशल्याचे सरकारी प्रमाणपत्र मिळते, ज्यामुळे त्यांना बँकेकडून कर्ज मिळणे किंवा मोठ्या कंपन्यांमध्ये नोकरी मिळणे सोपे होते. तसेच ₹२,००० ते ₹२,५०० पर्यंत आर्थिक प्रोत्साहन मिळते.
क. विशेष प्रकल्प
कोणासाठी: सरकारी संस्था, उद्योग किंवा विशेष भौगोलिक क्षेत्रे (जसे की नक्षलग्रस्त भाग, ईशान्य कडील राज्ये, आदिवासी जमाती).
स्वरूप: हे प्रकल्प काहीशा कडक किंवा वेगळ्या नियमांच्या आधारे विशेष गरजांनुसार राबवले जातात.
‘स्किल हब’ उपक्रम जाणून घेऊया .
PM kaushal vikasha yojana 4.0 अंतर्गत ७,००० हून अधिक ‘स्किल हब्स’ तयार करण्यात आले आहेत. देशातील शिक्षण व्यवस्थेला कौशल्याशी जोडण्यासाठी हा एक क्रांतिकारी पाऊल आहे.
या अंतर्गत देशभरातील केंद्रीय विद्यालये, नवोदय विद्यालये, सरकारी शाळा, महाविद्यालये आणि आयटीआय (ITI) यांच्या पायाभूत सुविधांचा वापर संध्याकाळच्या वेळी किंवा सुट्ट्यांमध्ये कौशल्य प्रशिक्षणासाठी केला जातो.
यामुळे ग्रामीण भागातील तरुणांना त्यांच्या घराजवळच दर्जेदार प्रशिक्षण केंद्र उपलब्ध झाले आहे.
नवीन युगातील कौशल्ये जाणून घेऊया .
PM kaushal vikasha yojana 4.0 चा मुख्य भर हा उद्योग ४.० (Industry 4.0) च्या गरजा पूर्ण करणाऱ्या तंत्रज्ञानावर आहे. यामध्ये पारंपरिक कोर्सेससोबतच खालील आधुनिक अभ्यासक्रमांचा समावेश करण्यात आला आहे.
1) कृषी क्षेत्रात ड्रोन तंत्रज्ञान
2) आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स आणि मशीन लर्निंग
3) थ्रीडी प्रिंटिंगणि रोबोटिक्स
4) क्लाउड कम्प्युटिंग आणि सायबर सुरक्षा
5) इलेक्ट्रिक व्हेईकल सर्व्हिसिंग आणि बॅटरी मॅनेजमेंट
नोंदणी कशी करावी?
या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी उमेदवार ऑनलाइन नोंदणी करू शकतात.
कौशल्य विकास मंत्रालयाच्या अधिकृत ‘कौशल भारत डिजिटल’ पोर्टलवर (www.skillindiadigitall.gov.in) जावे लागेल.
तेथे मोबाईल नंबर वापरून स्वतःची नोंदणी करावी.
आपल्या आवडीचे क्षेत्र , नोकरीची भूमिका आणि जवळचे प्रशिक्षण केंद्र निवडून अर्ज सबमिट करावा.
कौशल भारत डिजिटल’ पोर्टलवर नोंदणी कशी करावी, याची सोपी आणि टप्प्याटप्प्याने माहिती खालीलप्रमाणे आहे:
हा एक डिजिटल प्लॅटफॉर्म आहे, जिथे तुम्ही घरबसल्या तुमच्या मोबाईल किंवा लॅपटॉपवरून PMKVY ४.० अंतर्गत मोफत कोर्सेससाठी अप्लाय करू शकता.
१: अधिकृत संकेतस्थळाला भेट द्या
सर्वात आधी तुमच्या मोबाईल किंवा संगणकावर इंटरनेट ब्राउझर (जसे की Google Chrome) उघडा.
तिथे Skill India Digital Portal (www.skillindiadigital.gov.in) या अधिकृत वेबसाईटवर जा.
२: ‘Register’ किंवा ‘Login’ वर क्लिक करा
होमपेजवर उजव्या कोपऱ्यात तुम्हाला ‘Register’ किंवा ‘Login’ चा पर्याय दिसेल, त्यावर क्लिक करा.
तिथे तुम्हाला (उमेदवार) हा पर्याय निवडायचा आहे.
३: मोबाईल नंबर आणि OTP व्हेरिफिकेशन
तुमचा सध्या सुरू असलेला १० अंकी मोबाईल नंबर तिथे टाका.
तुमच्या मोबाईलवर एक OTP येईल, तो रकान्यात भरून नंबर व्हेरीफाय (Verify) करा.
यानंतर तुम्हाला खात्याच्या सुरक्षेसाठी एक ४ अंकी PIN (पासवर्ड) सेट करावा लागेल, जो लक्षात ठेवा.
४: आधार ई-केवायसी
खाते सुरक्षित करण्यासाठी आणि अचूक माहितीसाठी पोर्टलवर ई-केवायसी करणे आवश्यक आहे.
तुमचा आधार क्रमांक टाकून तुमच्या लिंक असलेल्या मोबाईलवर येणारा OTP भरा. (यामुळे तुमचे नाव, जन्मतारीख आणि पत्ता आपोआप सिस्टीममध्ये अपडेट होईल).
५: प्रोफाईल पूर्ण करा
लॉगिन झाल्यावर तुमची शैक्षणिक पात्रता (उदा. ८ वी, १० वी, १२ वी किंवा पदवी) आणि आधीचा काही कामाचा अनुभव असल्यास त्याची माहिती भरा.
तुम्हाला ज्या क्षेत्रात आवड आहे (उदा. आयटी, ऑटोमोबाईल, ब्युटी, हेल्थकेअर), ते निवडा.
६: कोर्स आणि प्रशिक्षण केंद्र निवडणे
प्रोफाईल पूर्ण झाल्यावर ‘Skill Courses’ किंवा ‘PMKVY Schemes’ या पर्यायावर जा.
तिथे तुमच्या आवडीचा कोर्स शोधा आणि तुमच्या घराजवळील उपलब्ध ‘Training Center’ (प्रशिक्षण केंद्र) किंवा ‘Skill Hub’ निवडा.
सर्व माहिती तपासून ‘Apply’ (अर्ज करा) या बटणावर क्लिक करा.
५ वी ते ८ वी पास उमेदवारांसाठी (पारंपरिक आणि तांत्रिक कोर्सेस)
ज्यांचे शिक्षण कमी झाले आहे, अशा तरुणांना स्वतःच्या पायावर उभे करण्यासाठी हे कोर्सेस खूप फायदेशीर आहेत.
बांधकाम क्षेत्र : असिस्टंट गवंडी, सुतार , प्लंबर .
कृषी क्षेत्र : सेंद्रिय शेतकरी , डेअरी फार्मर (दुग्ध व्यवसाय).
गारमेंट क्षेत्र : टेल, शिलाई मशीन ऑपरेटर.
१० वी पास उमेदवारांसाठी (तांत्रिक आणि सर्व्हिस कोर्सेस)
१० वी नंतर पुढे शिकू न शकलेल्या तरुणांसाठी या कोर्सेसना बाजारपेठेत खूप मोठी मागणी आहे.
ऑटोमोटिव्ह : दुचाकी आणि चारचाकी सर्व्हिस तंत्रज्ञ.
इलेक्ट्रॉनिक्स: LED लाईट तंत्रज्ञ, मोबाईल फोन रिपेअरिंग तंत्रज्ञ.
हेल्थकेयर : जनरल ड्युटी असिस्टंट (हॉस्पिटल सहाय्यक).
सौंदर्य आणि आरोग्य : असिस्टंट हेअर स्टायलिस्ट, ब्युटी थेरपिस्ट.
१२ वी (सायन्स/कॉमर्स/आर्ट्स) पास उमेदवारांसाठी
१२ वी नंतर थेट
बँकिंग आणि वित्त : मायक्रोफायनान्स एक्झिक्युटिव्ह, बिझनेस करस्पॉन्डंट.
पर्यटन: टूर गाईड, हॉटेल हाऊसकीपिंग अटेंडंट.
आयटीआय , डिप्लोमा किंवा पदवीधरांसाठी .
उच्चशिक्षित तरुणांना नवीन युगातील तंत्रज्ञानाचे प्रशिक्षण देण्यासाठी हे कोर्सेस अत्यंत महत्त्वाचे आहेत.
डिजिटल कोर्सेस: ज्युनियर सॉफ्टवेअर डेव्हलपर, क्लाउड कम्प्युटिंग असिस्टंट.
आधुनिक कृषी: कृषी-ड्रोन ऑपरेटर (शेतात औषध फवारणीसाठी).
इलेक्ट्रिक व्हेईकल: EV सर्व्हिस तंत्रज्ञ (इलेक्ट्रिक गाड्यांच्या रिपेअरिंगसाठी).
(क्षेत्रानुसार): तुम्हाला ज्या क्षेत्रात करिअर करायचे आहे (उदा. IT, Healthcare, Beauty) ते निवडा.
(कालावधी): ३ महिने ते ६ महिने कालावधीचे कोर्सेस तुम्ही तुमच्या वेळेनुसार निवडू शकता.
(पात्रता): तिथे ‘Filter’ वापरून तुमच्या शिक्षणाचे निकष लावून कोर्सेसची यादी पाहू शकता.
१: ‘कौशल भारत डिजिटल’ पोर्टलवरून शोधणे (सर्वात सोपा मार्ग)
तुम्ही कोणत्याही लॉगिनशिवाय थेट अधिकृत वेबसाईटवरून तुमच्या जिल्ह्यातील केंद्रे शोधू शकता:
वेबसाईट उघडा: तुमच्या मोबाईलवर www.skillindia.digital या अधिकृत पोर्टलला भेट द्या.
‘Find Training Centres’ वर जा: होमपेजवर तुम्हाला ‘Find Training Centres’ किंवा ‘Skill Centres’ नावाचा पर्याय दिसेल, त्यावर क्लिक करा.
फिल्टर वापरा : तिथे तुम्हाला तुमचे राज्य आणि जिल्हा निवडण्याचा पर्याय मिळेल. (उदा. State: Maharashtra, District: Amravati किंवा तुमचा जिल्हा).
क्षेत्र निवडा : तुम्हाला ज्या विशिष्ट कामाचे केंद्र हवे आहे (उदा. कॉम्प्युटर, ब्युटी पार्लर, ऑटोमोबाईल), ते क्षेत्र तुम्ही तिथे निवडू शकता.
केंद्राची माहिती: सर्च केल्यानंतर तुमच्या परिसरात उपलब्ध असलेल्या सर्व अधिकृत केंद्रांची नावे, त्यांचा पूर्ण पत्ता, तिथे शिकवले जाणारे कोर्सेस आणि केंद्राच्या प्रमुखांचा संपर्क क्रमांक तुम्हाला स्क्रीनवर दिसेल.
२: थेट तुमच्या जवळील ‘स्किल हब’ ला भेट देणे
जर तुम्हाला ऑनलाइन शोधणे कठीण वाटत असेल, तर तुम्ही तुमच्या भागातील सरकारी संस्थांमध्ये थेट चौकशी करू शकता.
सरकारी आयटीआय : तुमच्या शहरातील किंवा तालुक्यातील सरकारी ITI मध्ये जा. पीएमकेव्हीवाय चे बहुतांश तांत्रिक कोर्सेस आयटीआयच्या माध्यमातून संध्याकाळच्या सत्रात चालवले जातात.
नजीकची सरकारी महाविद्यालये/शाळा: केंद्र सरकारने अनेक नामांकित सरकारी शाळा आणि महाविद्यालयांना ‘स्किल हब’ मान्यता दिली आहे. तिथेही जाऊन तुम्ही चौकशी करू शकता.
तुम्ही केंद्र शोधून काढल्यानंतर, थेट त्या केंद्रावर जाऊन तिथल्या शिक्षकांशी बोलू शकता. ते तुम्हाला तिथे सध्या कोणती ‘बॅच’ सुरू आहे, तिची वेळ काय आहे आणि प्रवेशासाठी कोणती कागदपत्रे लागतील, याची संपूर्ण माहिती अगदी मोफत देतील.
रोजगार मेळावे
प्रत्येक अधिकृत प्रशिक्षण केंद्र आणि कौशल्य विकास केंद्राद्वारे वर्षभरात नियमितपणे ‘रोजगार मेळावे’ आयोजित केले जातात.
या मेळाव्यांमध्ये नामांकित कंपन्यांचे प्रतिनिधी थेट केंद्रावर येतात.
उमेदवार आपले प्रमाणपत्र दाखवून तिथे थेट मुलाखत देऊ शकतात आणि पात्रतेनुसार त्यांना तिथेच नोकरीची ऑफर (Job Offer) मिळते.
हक्काचे प्लेसमेंट असिस्टन्स
PM kaushal vikasha yojana अंतर्गत चालणाऱ्या प्रत्येक ‘अल्पकालीन प्रशिक्षण’ कोर्समध्ये कंपन्यांच्या गरजेनुसार प्रशिक्षण दिले जाते.
प्रशिक्षण यशस्वीरीत्या पूर्ण करणाऱ्या आणि परीक्षेत उत्तीर्ण होणाऱ्या उमेदवारांना नोकरी मिळवून देण्यासाठी प्रशिक्षण संस्था स्वतःहून मदत करते. अनेक संस्थांचे मोठ्या कंपन्यांशी करार असतात.
‘कौशल भारत डिजिटल’ जॉब पोर्टल जाणून घेऊया .
तुम्ही कोर्स पूर्ण केल्यानंतर तुमची माहिती ‘Skill India Digital’ प्लॅटफॉर्मवर नोंदवली जाते.
हे पोर्टल एका ‘डिजिटल एम्प्लॉयमेंट एक्सचेंज’ सारखे काम करते. तिथे देशभरातील शेकडो कंपन्या नोकरीसाठी उमेदवारांचा शोध घेत असतात.
तुमच्या कौशल्यानुसार कंपन्या तुमच्याशी थेट संपर्क साधू शकतात किंवा तुम्ही स्वतः तिथे उपलब्ध असणाऱ्या नोकऱ्यांसाठी अप्लाय करू शकता.
स्वयंरोजगारासाठी मदत जाणून घेऊया .
जर तुम्हाला कोणाकडे नोकरी न करता स्वतःचा व्यवसाय किंवा उद्योग सुरू करायचा असेल (उदा. ब्युटी पार्लर, मोबाईल रिपेअरिंग शॉप, इलेक्ट्रिकल्सचे दुकान, सेंद्रिय शेती), तर या योजनेचे प्रमाणपत्र खूप मदतीचे ठरते.
या प्रमाणपत्राच्या आधारे सरकार तुम्हाला ‘प्रधानमंत्री मुद्रा योजना’ किंवा इतर सरकारी योजनांतर्गत अत्यंत कमी व्याजदरात आणि सुलभ अटींवर व्यवसाय कर्ज मिळवून देण्यासाठी मार्गदर्शन करते.
पीएमकेव्हीवाय मधील प्रशिक्षणादरम्यान तुम्हाला केवळ तांत्रिक कामच शिकवले जात नाही, तर ‘सॉफ्ट स्किल्स’ म्हणजेच संभाषण चातुर्य, इंग्रजीचे बेसिक ज्ञान, डिजिटल साक्षरता (कॉम्प्युटर/मोबाईल वापरणे) आणि मुलाखत कशी द्यावी, याचेही विशेष प्रशिक्षण दिले जाते; जेणेकरून कॉर्पोरेट जगात तुम्हाला सहज नोकरी मिळू शकेल.
गुणवत्ता प्रमाणपत्र: कोर्स यशस्वीरीत्या पूर्ण केल्यानंतर आणि अंतिम परीक्षेत उत्तीर्ण झाल्यावर उमेदवाराला भारत सरकारचे ‘कौशल भारत’ प्रमाणपत्र मिळते.
क्यूआर कोड : या प्रमाणपत्रावर एक सुरक्षित QR कोड असतो, जो स्कॅन करून कोणतीही कंपनी तुमच्या प्रमाणपत्राची पडताळणी करू शकते.
देश-विदेशात मान्यता: हे प्रमाणपत्र केवळ भारतातच नाही, तर आंतरराष्ट्रीय मानकांनुसार तयार केलेले असल्याने परदेशात नोकरी मिळवण्यासाठीही याची मोठी मदत होते.
डिजीलॉकर आणि ‘कौशल भारत डिजिटल’ एकत्रीकरण
तुमचे प्रमाणपत्र थेट तुमच्या खात्यामध्ये आणि (SID) प्रोफाइलवर डिजिटल स्वरूपात सुरक्षित जतन केले जाते.
यामुळे तुम्हाला कधीही, कुठेही नोकरीसाठी अर्ज करताना कागदी प्रमाणपत्र सोबत बाळगण्याची गरज पडत नाही. तुम्ही मोबाईलवरूनच ते शेअर करू शकता.